W piątek 8 marca w Szkole Podstawowej im. Heleny Gieburowskiej w Głuchowie odbyła się debata panelowa na temat tego czy transakcje gotówkowe powinny zostać całkowicie wyeliminowane przez operacje bezgotówkowe. Spotkanie prowadziła pani Karolina Sobol-Włodarczak, jeden z koordynatorów konkursu. Ekspertami w pierwszym panelu dyskusji byli uczniowie klas 7. i 8., którzy wraz z nauczycielem matematyki, fizyki i EDB panem Krzysztofem Barłożykiem - mgr Finansów i rachunkowości, wymieniali argumenty za i przeciw. Młodzi eksperci raczej zdecydowanie bronili płatności gotówkowych. Swoje zdanie uzasadniali przede wszystkim tym, że są one wygodniejsze dla osób starszych, które miałyby problem, aby zaznajomić się z obsługą smartfonów, laptopów czy chociażby skorzystaniem z bankomatów. Oprócz tego uczniowie swoją uwagę skupili na osobach chorych np. z deficytami pamięci, które nie zapamiętałyby PIN-u do karty oraz na dzieciach. Rodzice łatwiej mogą kontrolować wydatki swoich pociech wówczas gdy korzystają z gotówki. Płacenie kartą przez najmłodszych jest ryzykowne, gdyż grozi wydaniem wszystkich oszczędności naraz. Ponadto uczestnicy dyskusji dostrzegli walor edukacyjny w korzystaniu z pieniędzy – są doskonałym przyrządem do nauki. Podkreślili, że zdecydowanie łatwiej zrozumieć dodawanie i wydawanie pieniędzy, wówczas gdy fizycznie można je mieć w dłoni. Eksperci szczególną uwagę zwrócili również na bardzo popularne w obecnych czasach oszustwa w cyberprzestrzeni. Fałszowanie i hakowanie kont jest bardzo niebezpieczne dla użytkowników banków. W kilka chwil można stracić wszystkie oszczędności. Uczniowie obawiali się także kontroli ze strony państwa oraz braku prywatności. Zgodnie stwierdzili, że transakcje bezgotówkowe ograniczają naszą prywatność, gdyż banki mają dostęp do wiedzy na temat naszych zakupów. Nade wszystko są również niepraktyczne w momencie awarii terminali płatniczych. Zdecydowanym przeciwnikiem płatności gotówkowych podczas debaty był pan Barłożyk, który doskonale bronił swojego zdania. Wtórował mu jeden z siódmoklasistów. Jednym z najważniejszych argumentów przemawiających za wycofaniem płatności gotówkowych jest ograniczenie tzw. „szarej strefy” do zera. Gdyby każdy z pracujących otrzymywał wynagrodzenie za pracę w formie elektronicznej, uniknęlibyśmy inflacji oraz zwiększylibyśmy wpływy z podatków do skarbu państwa. Uczestnicy sugerowali, że można by wtedy załatać „dziurę budżetową” i przede wszystkim uniknąć fałszerstw i oszustw, których dopuszczają się obywatele. Jeden z ekspertów zwrócił uwagę na korzystanie z pomocy społecznej przez osoby, które w teorii zarabiają najniższą krajową, a pozostałe pieniądze dostają nielegalnie „do ręki”. Takie osoby ograniczają pomoc dla najuboższych rencistów i emerytów, którzy często nie otrzymują pomocy socjalnej ze względu, że mieszkają same i kwota w przeliczeniu na jedną osobę przewyższa limity ustalone przez urzędników. Eksperci podkreślali również wygodę w korzystaniu z kart bankomatowych, smartfonów czy zegarków. Niewątpliwym atutem płatności bezgotówkowych jest też to, że czujemy się bezpieczniej mając oszczędności na koncie niż w domu w tzw. „skarpecie” i nie musimy chodzić z dużą gotówką, gdy chcemy kupić coś wartościowego, np. mieszkanie czy samochód. Eksperci uznali również, że płatności bezgotówkowe są zdecydowanie bardziej higieniczne, niż płacenie banknotami oraz monetami, które przechodzą z rąk do rąk, niosąc mnóstwo bakterii. Pierwszy panel zakończył się podsumowaniem wyartykułowanych argumentów. Po której przerwie odbyła się druga część debaty – panel z udziałem publiczności. Siódmo i ósmoklasiści zadawali pytania ekspertom. Nie mieli oni łatwego zadania, gdyż niektóre pytania były bardzo wymagające. Pytano o dyskryminację osób, które płacą tylko gotówką oraz o sposób zapłacenia podatków w sytuacji braku płatności online. Ponadto publiczność była zainteresowana również tym, co ze zbiórkami charytatywnymi, które w ostatnich latach najbardziej są rozpowszechnione właśnie w sieci, np. jako licytacje. Eksperci zdecydowanie poparli tezę, że płatności online w tych sytuacjach są niezbędne. Na koniec prowadząca podsumowała dyskusję. Wspólnie doszliśmy do wniosku, że nie można jednoznacznie określić czy transakcje gotówkowe powinny zostać wycofane. Ewidentnie zarówno płatności online, jak i gotówkowe mają swoje wady i zalety.
Linki do całości debaty znajdują się poniżej:
https://drive.google.com/file/d/1plVH__ymdVWKGFaJ5xAhL9LL-hvSjooF/view?usp=sharing
https://drive.google.com/file/d/1Tv9RUzjYhPhBbbKnxTwwfUsEcpVek1tG/view?usp=sharing
Karolina Sobol-Włodarczak
Krzysztof Barłożyk